Untitled Document Untitled Document

Home > Agenda > Publicaties > Open Oproep

Untitled Document
  •   

    OPEN OPROEP



  • [Datum: maart 2015]


    De Open Oproep is één van de instrumenten die de Vlaams Bouwmeester aanbiedt bij het zoeken naar architecturale kwaliteit voor projecten van de Vlaamse en lokale overheden.
    Naast een voorbeeldige opdrachtgever is immers de juiste keuze van een ontwerper voor elk project van doorslaggevend belang.


    De Open Oproep - een selectieprocedure voor ontwerpers van publieke opdrachten

    Een gemeentehuis, een culturele infrastructuur, een school, een woonwijk, een zorginstelling, een brug, een groen of een stedelijk landschap: ze moeten er komen, het budget is voorzien, maar hoe vind je een ontwerper met wie je in dialoog kan bouwen? Ten behoeve van publieke opdrachtgevers heeft de Vlaams Bouwmeester in 2000 de Open Oproep uitgewerkt, een procedure om ontwerpers te selecteren voor opdrachten op het vlak van architectuur, stedenbouw, landschapsinrichting, publieke ruimte en infrastructuur. De overheidsprojecten waarvoor een ontwerper wordt gezocht via de Open Oproep, worden gegroepeerd en tweemaal per jaar Europees gepubliceerd. Nationaal en internationaal worden architecten en ontwerpers opgeroepen om zich kandidaat te stellen voor een of meer projecten.
    De Open Oproep is tot op heden nog steeds een unieke en vernieuwende manier van selecteren en onderhandelen. De opmaak van een projectdefinitie, die vervolgens niet door één maar door verschillende ontwerpteams in een schetsontwerp wordt gegoten, en de daaropvolgende discussie helpen de publieke opdrachtgever om een gewogen keuze te maken voor de ontwerper die zijn voorkeur wegdraagt. Met de Open Oproep wordt er gestaag gewerkt aan een visionaire bouwcultuur, waarin bouwen een volwaardig maatschappelijk middel is, geen doel op zich noch louter een manier om snel noden te lenigen. Concreet genereert de Open Oproep op een aantal cruciale punten een duidelijke meerwaarde.

    Verantwoord en visionair opdrachtgeverschap

    Een publieke bouwheer draagt een bijzondere culturele verantwoordelijkheid omdat hij bouwt met het oog op zijn maatschappelijke opdracht. Hij heeft een missie en een visie en realiseert die mede door de wijze waarop hij bouwt. Steeds meer bouwheren beseffen dat een bouwopdracht meer is dan het voldoen aan ruimte- en huisvestingsbehoeften. Ze willen dat hun bouwproject hen helpt om dienstbaar, herkenbaar en toegankelijk te zijn. Een voorbeeldige bouwheer formuleert daarom, vóór hij gaat bouwen, zijn ambities en verwachtingen in een projectdefinitie. Dit document vormt voor de bouwheer het kader om na de projectpresentaties van de ontwerpers een visionaire keuze te maken.

    Ontwerpend onderzoek en verscheidenheid

    De Open Oproep laat ontwerpers toe hun visie en aanpak voor een bepaalde bouwopdracht concreet te maken via een eerste, schetsmatige aanzet. Hierbij is het van belang dat de ontwerpers de projectdefinitie trachten te verbeelden. Zo wordt een ontwerp niet een te nemen of te laten iets, maar een verbeeldend onderzoek dat de bouwheer in staat stelt te reageren en bij te stellen. De bouwheer wordt aldus op een positieve manier uitgedaagd door de verschillende ontwerpvoorstellen. Dit draagt bij tot de vorming van een bouwcultuur.

    Samenwerking tussen opdrachtgever en ontwerper

    Een intensieve samenwerking met de uiteindelijk gekozen ontwerper is van cruciaal belang voor een maatschappelijk evenwichtig eindresultaat. De Open Oproep geeft de bouwheer de kans om met de ontwerpers in gesprek te gaan over de ruimtelijke concepten en de getekende ontwerpen, en de procesbereidheid van het ontwerpteam te toetsen.

    Procesopvolging

    De Open Oproep is een intens en leerzaam proces voor alle partijen. Bij afsluiting van het samenwerkingsprotocol met de Vlaams Bouwmeester engageert deze zich tot het aanstellen van een projectregisseur, die het proces van A tot Z mee superviseert. De projectregisseur waakt er mee over dat het project consistent ontwikkeld wordt vanuit de projectdefinitie en de visie van de ontwerper.

    Kwaliteitsgarantie

    Voor elk Open Oproep traject stelt de Vlaams Bouwmeester aan de bouwheer een onafhankelijk deskundige voor, die wordt gekozen omwille van een specifieke, projectgebonden expertise. De deskundige zetelt eerst als extern jurylid en fungeert vervolgens gedurende het hele traject (tot en met de bouwaanvraag) als adviseur van de bouwheer bij alle cruciale beslissingen. Zijn of haar opdracht betreft niet enkel het bewaken van de reeds gehaalde kwaliteit, maar ook het toezien op de permanente verbetering van het ontwerp uitgaande van de ambities en verwachtingen van de opdrachtgever.

    Duurzaamheid als leidraad

    De kern van duurzaamheid is veranderlijkheid: veranderlijkheid met waardebehoud en liefst zelfs met waardevermeerdering, zowel in economisch als in cultureel opzicht. Publieke omgevingen en gebouwen moeten ‘gerecycleerd’ kunnen worden, aangepast kunnen worden aan een volgend programma. De geschiedenis leert dat het mogelijk is gebouwen te realiseren die gekoesterd en steeds opnieuw gebruikt worden. Duurzaamheid mag daarbij niet beperkt worden tot een louter energetisch verhaal. Het betreft een benadering vanuit een bredere maatschappelijke, culturele én economische context. Binnen dit kader moet minstens aandacht uitgaan naar mobiliteit, toegankelijkheid, afvalbeheer, gezondheid, het oordeelkundig gebruik van energie, water en materialen.

    Kunst in opdracht

    De samenwerking met een kunstenaar kan bouwheer en ontwerper in staat stellen de opdracht te maximaliseren. De synergie die zo ontstaat, kan een fundamentele zoektocht naar maatschappelijke meerwaarde helpen verbeelden. De kunstcel van het Team Vlaams Bouwmeester kan bouwheren adviseren bij de selectie van kunstenaars met een contextuele affiniteit met de bouwopdracht.

    Meer info http://www.vlaamsbouwmeester.be/nl/instrumenten/open-oproep/info



    Untitled Document